Post

Univerzitet „Mediteran“ Podgorica, Institut za nauku, kulturu i umjetnost (ISCA), u partnerstvu sa Kancelarijom Nikšić Evropska prestonica kulture 2030, organizuje međunarodnu konferenciju – simpozijum ARSUM26, pod nazivom „Kultura u akciji: osnaživanje gradova, uključivanje ljudi, mjerenje uticaja“, koja će se održati 14. maja 2026. godine  u IPC Tehnopolis u Nikšiću.  Konferencija okuplja međunarodne i regionalne stručnjake iz oblasti kulture, umjetnosti, društvenih nauka i javnih politika, sa ciljem razmjene znanja i iskustava o ulozi kulture u razvoju održivih i inkluzivnih zajednica. Poseban fokus biće na tituli Evropske prestonice kulture 2030, čiji je nosilac grad Nikšić.   Program simpozijuma obuhvata teme poput demokratizacije kulture, jačanja kapaciteta kulturnih institucija i zajednica, kao i praćenja i mjerenja uticaja kulturnih projekata. Učesnici će imati priliku da se upoznaju sa savremenim modelima participativnog upravljanja u kulturi, kao i sa iskustvima prethodnih evropskih prestonica kulture.   Događaj će otvoriti predstavnici Opštine Nikšić i organizatora, nakon čega slijede tematske sesije i diskusije sa uglednim predavačima iz regiona i Evrope. Poseban segment biće posvećen evaluaciji projekata u okviru inicijative Evropske prestonice kulture i njihovom uticaju na kvalitet života u urbanim sredinama.   Koncept „Otvorenog grada“, koji je Nikšiću donio titulu Evropske prestonice kulture 2030, nalazi se u samom središtu konferencije. Ovaj koncept podrazumijeva razvoj gradova kao prostora kreativnosti, saradnje i razmjene znanja, sa aktivnim učešćem građana, umjetnika i institucija u oblikovanju zajedničke budućnosti. Organizatori ističu da ARSUM26 predstavlja važnu platformu za dijalog, umrežavanje i razvoj novih ideja koje doprinose jačanju kulturnih politika i održivom razvoju gradova u Evropi. Agenda konferencije

U Nikšićkom pozorištu sinoć je svečano otvoren drugi Nikšićki salon ilustracije i animacije, čime je zvanično počelo i drugo izdanje Festivala evropskog animiranog filma i ilustracije – (Re)animacija.   Ovaj značajan kulturni događaj organizuje se u kontekstu Nikšića kao Evropske prestonice kulture 2030. godine, u saradnji Kancelarije Nikšić 2030 – Evropska prestonica kulture, NVU Reanimacija, NVO Protos film i Nikšićkog pozorišta, uz podršku Ministarstva kulture i medija, Filmskog centra Crne Gore, Opštine Nikšić, Ambasade Republike Slovenije, Elektroprivrede Crne Gore, IPC Tehnopolis, JU „Muzeji i galerije Nikšić“, Radio-televizije Nikšić, Turističke organizacije Nikšić, Saveza izviđača Crne Gore, Omladinsko-kulturnog centra Tibor, JU Narodne biblioteke „Njegoš“ i Pivare Trebjesa. Festival je zvanično otvorio predsjednik Opštine Nikšić, Marko Kovačević. „Prošle godine krenuli smo u ovu priču kako bi se naš grad, kandidat za titulu Evropske prestonice kulture 2030. godine, dokazao da može uspješno da organizuje ovakvu vrstu događaja. Dokazavši to, u međuvremenu smo postali Evroprska prestonica kulture. Festival evropskog animiranog filma i ilustracije (Re)animacija je vjesnik te priče i uspjeha koji svi očekujemo“, kazao je Kovačević.   Prisutnima se obratio i sekretar Sekretarijata za kulturu i medije Opštine Nikšić, dr Radisav Marojević. „Nikšić je oduvijek bio grad snažnog kulturnog identiteta — grad koji duboko poštuje svoju tradiciju, ali i grad koji hrabro i radoznalo korača u susret savremenim umjetničkim izrazima. Iako postoji tek godinu, Festival (Re)animacija već je pokazao da posjeduje ozbiljan potencijal da bude nezaobilazna tačka susreta savremene umjetnosti, ne samo u Crnoj Gori već i na mapi šireg evropskog prostora. Posebno mi je zadovoljstvo što večeras otvaramo i drugi Nikšićki salon, koji okuplja veliki broj domaćih autora ilustracije i animacije i predstavlja važnu platformu za afirmaciju njihove produkcije“, istakao je Marojević. Prisutnima se ispred Ministarstva kulture i medija Crne Gore obratio i generalni direktor Direktorata za kreativne industrije Marko Gošović. „Posebno je značajno što se u okviru festivala razvija Nikšićki salon ilustracije i animacije koji, okupljajući desetine autora iz Crne Gore, ne funkcioniše samo kao izložbeni format, već kao reprezentativni presjek jedne do sada djelimično nevidljive scene, čime se potvrđuje njegova uloga u afirmaciji savremenog umjetničkog izraza. Međunarodni karakter festivala, posebno kroz izložbe poput „HUMAN 2026“, uvodi ključnu temu: pitanje čovjeka u uslovima tehnološke transformacije. Postavljena u kontekstu vještačke inteligencije, ova tema preispituje naš identitet. Festival ovdje dotiče samu srž digitalne ere: nove tehnologije nijesu samo alat, one su promijenile način na koji vidimo svijet“, istakao je Gošović.   U ime organizatora obratio se Mato Uljarević, menadžer projekta Nikšić 2030 EPK i direktor festivala (Re)animacija. “Nikšić kao UNESCO kreativni grad i Evropska prestonica kulture 2030. godine ima još veću odgovornost, tako da ove godine imamo i značajna međunarodna imena poput Pedra Rivera, animatora, reditelja i producenta, koji će posljednje večeri festivala imati svoj program. Tu su, uz ostale, i Igor Prassel, direktor festivala „Animateka“ u Ljubljani, i Zarja Menart, rediteljka i prošlogodišnja dobitnica nagrade za najbolji kratki animirani film“, naglasio je Uljarević. Na festivalu je učestvovalo više od 200 takmičara, a nagrada za prvo mjesto pripala je Petru Šukoviću za animaciju pod nazivom „Big Iron“. Nagradu u iznosu od 1000 eura uručio je sekretar Sekretarijata za kulturu i medije Opštine Nikšić, dr Radisav Marojević.   Nagrada za drugo mjesto pripala je Vani Đuranović za animaciju pod nazivom „Majka najbolje zna“. Nagradu u iznosu od 500 eura uručio je predstavnik IPC Tehnopolisa Željko Lučić.   Nagrada za treće mjesto pripala je Irmi Alibašić za ilustraciju pod nazivom „Beneath Sun“. Nagradu u iznosu od 300 eura uručio je predsjednik Saveza izviđača Crne Gore, Peko Vukadinović.   Nakon svečanog otvaranja i dodjele nagrada uslijedio je program posvećen slovenačkoj autorki Zarji Menart, koja je primila festivalsku nagradu za najbolji film koji je osvojila prošle godine sa filmom „Tri tičice“. Nagradu je uručio predsjednik Opštine Nikšić Marko Kovačević.

Nikšić će i ove godine biti domaćin značajnog događaja iz oblasti vizuelne umjetnosti – II Nikšićkog salona ilustracije i animacije, koji je zamišljen kao reprezentativni umjetnički salon na kojem se svake godine predstavljaju domaći ilustratori i animatori. Salon se i ove godine organizuje u okviru (RE)ANIMACIJA Festivala evropskog animiranog filma i ilustracije, čime dodatno potvrđuje svoju ulogu u afirmaciji savremenog umjetničkog izraza u Crnoj Gori.   Svečano otvaranje Nikšićkog salona biće upriličeno prve festivalske večeri, u petak, 20. marta u 21 čas, u Nikšićkom pozorištu. Na ovogodišnjem Salonu predstaviće se 38 autora iz Crne Gore koji djeluju u oblasti animacije i ilustracije, čime se Nikšić dodatno pozicionira kao važan centar za razvoj i promociju ove vrste umjetnosti. U okviru Salona biće dodijeljene tri nagrade: Nagrada Opštine Nikšić u iznosu od 1000 eura, Nagrada IPC Tehnopolis u iznosu od 500 eura i Nagrada Saveza izviđača Crne Gore u iznosu od 300 eura. Selektori izložbe su umjetnici i ilustratori Srđa Dragović, Aleksandar Ostojić i Milovan Mićo Kadović. U okviru (RE)ANIMACIJA festivala po prvi put ove godine biće realizovana i Međunarodna izložba animacije i ilustracije HUMAN 2026, organizovana u duhu titule Evropske prestonice kulture i sa ciljem međunarodne afirmacije Nikšića kao kulturnog centra.    Izložba će biti svečano otvorena u saradnji sa JU Muzeji i galerije Nikšić, u Dvorcu kralja Nikole u Nikšiću, u subotu 21. marta u 19 časova. Na ovoj izložbi predstaviće se 37 autora iz 17 zemalja svijeta koji su odgovorili na konkursni zadatak pod nazivom „ČOVJEK“. Tema izložbe upućuje na savremene izazove sa kojima se čovječanstvo suočava, uključujući ubrzani razvoj vještačke inteligencije, koji otvara pitanja o samoj prirodi i identitetu čovjeka. U okviru međunarodne izložbe biće dodijeljene dvije novčane nagrade: Međunarodna nagrada za ilustraciju u iznosu od 1000 eura i Međunarodna nagrada za kratku animaciju u iznosu od 1000 eura, koja se dodjeljuje u saradnji sa Radio televizijom Nikšić.   Podsjećamo da će se ovogodišnje izdanje (RE)ANIMACIJA Festivala evropskog animiranog filma i ilustracije održati od 20. do 23. marta 2026. godine, uz raznovrstan i bogat program posvećen savremenoj animaciji i ilustraciji.

Tim Nikšić 2030 – Evropska prestonica kulture u sastavu Mato Uljarević, Nemanja Popović, Aljoša Matović, Darko Aleksić i Lucija Strunjaš zajedno sa Savjetnikom za kulturu, turizam i vjerska pitanja predsjednika Opštine Nikšić Miljanom Mijuškovićem, direktorom JU “Zahumlje” Miodragom Čizmovićem, direktorom JU Nikšićko pozorište Radinkom Krulanovićem, direktoricom JU Narodna biblioteka “Njegoš” Lianom Živković i predstavnikom TO Nikšić Nikolom Pekovićem boravio je tokom prethodnih dana u Slovačkoj, gdje je prisustvovao svečanoj ceremoniji otvaranja Evropske prestonice kulture Trenčin 2026. Grad Trenčn, jedan od najstarijih i kulturno najbogatijih gradova Slovačke, nosilac je prestižne titule Evropske prestonice kulture za 2026. godinu. Program je usmjeren na savremeno stvaralaštvo, uključivanje lokalne zajednice i razvoj međunarodne kulturne saradnje. Kroz integrisani pristup koji objedinjuje umjetnost, inovacije i kulturno nasljeđe, Trenčín doprinosi jačanju evropskog kulturnog dijaloga i povezivanju gradova širom Evrope. Svečana ceremonija otvaranja okupila je brojne zvaničnike, umjetnike i partnere iz cijele Evrope, a bogat umjetnički program obilježio je početak godine u znaku kulture. Spektakularni nastupi, svjetlosne instalacije i multimedijalni sadržaji simbolično su otvorili godinu u kojoj će Trenčín biti u središtu evropske kulturne scene.   Prisustvo delegacije Nikšića predstavlja važan korak u procesu priprema za 2030. godinu i dodatno jača međunarodnu saradnju i vidljivost našeg grada u okviru mreže Evropskih prestonica kulture. Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Ut elit tellus, luctus nec ullamcorper mattis, pulvinar dapibus leo.

Menadžer projekta Nikšić 2030 – Evropska prestonica kulture, Mato Uljarević, i menadžer kancelarije Nikšić 2030, Nemanja Popović, prisustvovali su tokom prethodna tri dana svečanoj Ceremoniji otvaranja Evropske prestonice kulture Oulu 2026, kojom je ovaj finski grad zvanično započeo realizaciju programa jedne od najznačajnijih evropskih kulturnih inicijativa.   U okviru zvaničnog programa, delegacija Nikšića susrela se sa Piom Ahrenkilde Hansen, generalnom direktorkom Direktorata Evropske komisije za obrazovanje, kulturu, mlade i sport, kao i sa brojnim evropskim zvaničnicima i predstavnicima gradova i kulturnih institucija širom Evrope, uključujući gradove nosioce titule Evropske prestonice kulture. Ovi susreti doprinijeli su razmjeni iskustava, jačanju međunarodne kulturne saradnje i daljem pozicioniranju Nikšića u evropskom kulturnom prostoru. Grad Oulu, smješten na sjeveru Finske, tokom 2026. godine nosilac je prestižne titule Evropske prestonice kulture, sa programom pod nazivom „Culture Climate Change“, koji povezuje umjetnost sa savremenim društvenim i ekološkim izazovima, promovišući bogatu i održivu kulturnu scenu sjeverne Evrope.   Svečani program otvaranja na gradskom trgu zvanično je otvorio predsjednik Finske Alexander Stubb, a tom prilikom proglašena je i deklaracija „Oulu Peace“ (Mir Oulu), koja poziva na toleranciju, kreativnost i zajedničko slavljenje raznolikosti kroz umjetničke i tehnološke projekte tokom cijele 2026. godine. Program otvaranja obuhvatio je više od 200 događaja na preko 20 lokacija u centru grada, uključujući muzičke, pozorišne i vizuelne performanse, umjetničke instalacije, svjetlosne i akrobatske programe, od kojih je većina bila besplatna i otvorena za sve posjetioce.    Ovo je prvi put da delegacija Nikšića prisustvuje svečanoj Ceremoniji otvaranja Evropske prestonice kulture u svojstvu grada nosioca titule.

Na Trgu slobode danas je održan edukativno-zabavni kviz za srednjoškolce pod nazivom Mladi i Evropska prestonica kulture. Događaj je okupio veliki broj mladih koji su kroz timsko takmičenje imali priliku da testiraju svoje znanje o evropskoj kulturnoj sceni, ali i da saznaju više o ulozi mladih u savremenim kulturnim tokovima i projektima Evropske prestonice kulture.    Pitanja na kvizu bila su koncipirana kroz tri takmičarska kruga – prvi krug obuhvatao je pitanja iz opšte kulture, drugi krug pitanja bio je posvećen EU integracijama i evropskim vrijednostima, dok se treći krug pitanja odnosio na temu Evropske prestonice kulture.   U kvizu su učestvovali učenici iz četiri srednje škole: JU Gimnazija „Stojan Cerović“, JU Srednja ekonomsko-ugostiteljska škola, JU Prva srednja stručna škola i JU Srednja stručna škola. Takmičari su pokazali zavidan nivo znanja, kreativnosti i timskog duha, a atmosfera na Trgu slobode bila je dinamična i ispunjena pozitivnom energijom. U završnici kviza, nakon niza zanimljivih i neizvjesnih pitanja, pobjedu je odnijela ekipa JU Srednje stručne škole Nikšić, pokazavši najviše znanja i timske usklađenosti na temu „Mladi i Evropska prestonica kulture“. O pobjedniku je odlučila završna asocijativna igra, nalik popularnoj igri pogađanja riječi u kojoj jedan član ekipe, uz slušalice i bez uvida u pojam, pokušava da pogodi riječ na osnovu objašnjenja saigrača.   Istaknuto je da je cilj kviza bio da se mladi dodatno motivišu da aktivno učestvuju u kulturnom životu zajednice, te da prepoznaju svoju ulogu u evropskim kulturnim inicijativama. Događaj je izazvao veliko interesovanje prolaznika i pokazao da ovakvi sadržaji imaju značajan edukativni i društveni potencijal. Kviz je još jednom potvrdio da mladi imaju znanje, ideje i želju da budu aktivni akteri evropske kulturne priče.

U prazničnoj atmosferi Trga slobode u Nikšiću održano je prvo izdanje programa ECoC over coffee, u okviru projekta Nikšić – Evropska prestonica kulture 2030. Događaj je okupio građane, predstavnike kulturnog sektora i zainteresovanu javnost, sa ciljem otvaranja dijaloga o važnim društvenim temama kroz neformalni razgovor.   Gost susreta bio je Blagoje Šturanović, a razgovor je bio posvećen temi inkluzije u okviru EPK procesa, sa posebnim fokusom na kulturu kao prostor jednakih mogućnosti. Šturanović je istakao da Evropska prestonica kulture ne treba da bude projekat namijenjen uskom krugu ljudi, već otvoren i dostupan proces u kojem svi građani mogu pronaći svoje mjesto. Tokom razgovora naglašeno je da inkluzija podrazumijeva aktivno uključivanje različitih društvenih grupa, uvažavanje različitih potreba i stvaranje kulturnih sadržaja koji su pristupačni svima. Šturanović je podsjetio da kultura ima moć da povezuje zajednicu, smanjuje društvene barijere i podstiče osjećaj pripadnosti, te da upravo kroz EPK proces Nikšić ima priliku da te vrijednosti trajno ugradi u svoj kulturni razvoj.   Istaknuto je da ovakvi susreti doprinose razmjeni ideja i jačanju povjerenja, kao i boljem razumijevanju ciljeva EPK 2030. Program ECoC over coffee još jednom je potvrdio važnost neformalnih formata susreta koji omogućavaju otvoren razgovor i direktnu komunikaciju, stvarajući prostor za zajedničko promišljanje budućnosti Nikšića kao grada kulture, dijaloga i jednakih šansi.

Delegacija Nikšića prethodnih dana boravila je u Sloveniji i prisustvovala svečanoj ceremoniji zatvaranja Evropske prestonice kulture Nova Gorica-Gorizia 2025. U ime Nikšića, Evropske prestonice kulture za 2030. godinu, ceremoniji su prisustvovali predsjednik Opštine Nikšić Marko Kovačević i projektni menadžer Nikšić 2030 EPK  Mato Uljarević.    Delegacija Nikšića prisustvovala je svečanoj ceremoniji predaje titule, tokom koje su dosadašnji EPK gradovi Nova Gorica-Gorizia 2025 i Kemnic 2025 simbolično predali titulu Trenčinu i Ouluu, gradovima koji će titulu EPK nositi 2026. godine. Nakon toga, delegacija je prisustvovala i zvaničnoj završnoj svečanosti kojom je obilježen kraj EPK godine u Novoj Gorici. Tokom boravka, delegacija se susrela sa gradonačelnicima Nove Gorice i Kemnica, kao i sa radnim timovima Trenčina i Oulua, razmjenjujući iskustva i prakse koje će biti dragocjene za razvoj projekta Nikšić EPK 2030. U pratnji Mojce Stubelj, direktorice XCentra, predstavnici Nikšića posjetili su ovaj savremeni centar za inovacije i digitalnu umjetnost, koji ostaje kao jedan od trajnih legata projekta Evropske prestonice kulture u Novoj Gorici. Posjeta XCentru bila je prilika za upoznavanje s modelima rada, programima i tehnološkim rješenjima koja će biti inspiracija i za buduće aktivnosti u Nikšiću. Učešće na ovakvim događajima značajno doprinosi jačanju međunarodne saradnje, razmjeni znanja i sticanju novih iskustava. Kontakti ostvareni tokom ove posjete predstavljaju važan korak u daljoj pripremi i sprovođenju projekta Nikšić 2030 Evropska prestonica kulture.

Povodom Međunarodnog dana volontera, 5. decembra, u Nikšiću je održan niz aktivnosti posvećenih promociji volonterizma i uključivanju građana u društveno korisne aktivnosti. Događaj je počeo u Informativno-edukativnom centru okruglim stolom pod nazivom Uloga volonterizma u razvoju zajednice, na kojem je predstavnik Kancelarije Nikšić EPK 2030, Aljoša Matović govorio o značaju volonterizma za realizaciju projekta Nikšić – Evropska prestonica kulture 2030. Nakon diskusije, na Trgu slobode organizovan je Sajam volontera, gdje su građani imali priliku da se informišu o aktivnostima volontera i uključe u rad lokalnih organizacija. U okviru sajma, organizovana je i akcija prikupljanja poklona za djecu iz ugroženih porodica, kao i edukativna igra Ne ljuti se, čovječe, u kojoj su učestvovali učenici srednjih škola kroz kviz sa pitanjima o volonterizmu i kulturnim temama. Na štandu Nikšić – Evropska prestonica kulture 2030, građani su mogli da se detaljnije informišu o samom projektu, planiranim događajima i načinima uključivanja u mrežu volontera i na taj način doprinosu razvoju zajednice. Ovaj dan pokazao je koliko je volonterizam važan za jačanje zajednice i aktivno uključivanje mladih u kulturni i društveni život grada. Kroz ovakve inicijative, Nikšić potvrđuje svoju posvećenost izgradnji inkluzivnog i angažovanog društva, čineći volonterizam temeljem razvoja lokalne zajednice.

Predsjednik Opštine Nikšić Marko Kovačević i projektni menadžer Nikšić 2030 – Evropska prestonica kulture Mato Uljarević sastali su se, juče u Ljubljani sa akademikom i arhitektom Markom Mušičem, u prostorijama Slovenačke akademije nauka i umjetnosti (SAZU). Mušič, autor originalnog arhitektonskog rješenja Doma revolucije u Nikšiću, upoznat je sa aktuelnim planovima za rekonstrukciju ovog monumentalnog objekta, koji će u susret 2030. godini postati jedan od ključnih kulturnih centara grada i centralna tačka programa Evropske prestonice kulture. Tokom sastanka razgovarano je o modelima revitalizacije zgrade, fazama radova i prostornim rješenjima koja bi Dom revolucije pretvorila u savremeni Centar digitalne umjetnosti, sa galerijom savremene umjetnosti, multifunkcionalnom salom, kreativnim habovima i drugim sadržajima koji će gradu dati potpuno novi kulturni identitet. Naglašeno je da će se, prvi put nakon gotovo 50 godina od početka gradnje, konačno riješiti pitanje ovog nezavršenog kompleksa i dati mu namjena koja odgovara savremenim kulturnim praksama. Predstavnici Opštine Nikšić pozvali su akademika Mušiča da u najskorijem periodu posjeti Nikšić kako bi otpočela konkretnija saradnja i konsultacije u okviru priprema za realizaciju projekta EPK 2030.   Ovim je napravljen značajan korak ka definisanju budućeg izgleda Doma revolucije, koji će biti među najvažnijim projektima Nikšića u godinama pripreme za titulu Evropske prestonice kulture 2030.